@ -49,16 +49,16 @@ $$称矩阵 $\boldsymbol{K}$ 为基 $T_1$ 到基 $T_2$ 的**过渡矩阵**.由
既然我们已经学了这么多的知识了,那不妨来做几道题试试吧!
>[!example] 例题1
>设$V=\{(x_1,x_2,x_3)^T|x_1+x_2+x_3=0,x_1,x_2,x_3\in\mathbb{R}\}$,证明$V$是一个向量空间,并求出它的一组基.
>设$V=\{(x_1,x_2,x_3)^\mathrm{ T} |x_1+x_2+x_3=0,x_1,x_2,x_3\in\mathbb{R}\}$,证明$V$是一个向量空间,并求出它的一组基.
>[!note] ** 证明:**
对任意$\boldsymbol{x},\boldsymbol{y}\in V, k\in\mathbb{R}$,记$(1,1,1)=\boldsymbol{\alpha}$,则有$\boldsymbol\alpha\boldsymbol x=\boldsymbol\alpha\boldsymbol y=0,\boldsymbol\alpha(\boldsymbol x+\boldsymbol y)=0$,故$\boldsymbol x+\boldsymbol y,k\boldsymbol x\in V$,即$V$是向量空间.显然$V$中的所有元素就是方程$x_1+x_2+x_3=0$的所有解,而方程的通解为$$\boldsymbol x=k_1\begin{bmatrix}1\\-1\\0\end{bmatrix}+k_2\begin{bmatrix}1\\0\\-1\end{bmatrix},k_1,k_2\in\mathbb R,$$故$V$的基为$\begin{bmatrix}1\\-1\\0\end{bmatrix},\begin{bmatrix}1\\0\\-1\end{bmatrix}.$
>[!example] 例题2
>已知$\mathbb{R}^2$的两组基$\boldsymbol\alpha_1,\boldsymbol\alpha_2$和$\boldsymbol\varepsilon_1,\boldsymbol\varepsilon_2$.求一个非零向量$\boldsymbol\beta\in\mathbb{R}^2$,使得$\boldsymbol\beta$在两组基下有相同的坐标,其中$\boldsymbol\alpha_1=(2,-1)^T,\boldsymbol\alpha_2=(5,-4)^T;\boldsymbol\varepsilon_1=(1,0)^T,\boldsymbol\varepsilon_2=(0,1)^T.$
>已知$\mathbb{R}^2$的两组基$\boldsymbol\alpha_1,\boldsymbol\alpha_2$和$\boldsymbol\varepsilon_1,\boldsymbol\varepsilon_2$.求一个非零向量$\boldsymbol\beta\in\mathbb{R}^2$,使得$\boldsymbol\beta$在两组基下有相同的坐标,其中$\boldsymbol\alpha_1=(2,-1)^\mathrm{ T} ,\boldsymbol\alpha_2=(5,-4)^\mathrm{ T} ;\boldsymbol\varepsilon_1=(1,0)^\mathrm{ T} ,\boldsymbol\varepsilon_2=(0,1)^\mathrm{ T} .$
>[!note] ** 解:**
>容易得到从后一组基到前一组基的过渡矩阵为$\boldsymbol{C}=\begin{bmatrix}2 & 5\\-1 & -4\end{bmatrix},$设$\boldsymbol\beta$在$\boldsymbol\alpha_1,\boldsymbol\alpha_2$下的坐标为$\boldsymbol y$,则$\boldsymbol y=\boldsymbol C\boldsymbol y\Rightarrow (\boldsymbol C-\boldsymbol E)\boldsymbol y=\boldsymbol 0.$解这个齐次线性方程组得$$\boldsymbol y=k(-5,1)^T,k\in\mathbb{R}.$$
>容易得到从后一组基到前一组基的过渡矩阵为$\boldsymbol{C}=\begin{bmatrix}2 & 5\\-1 & -4\end{bmatrix},$设$\boldsymbol\beta$在$\boldsymbol\alpha_1,\boldsymbol\alpha_2$下的坐标为$\boldsymbol y$,则$\boldsymbol y=\boldsymbol C\boldsymbol y\Rightarrow (\boldsymbol C-\boldsymbol E)\boldsymbol y=\boldsymbol 0.$解这个齐次线性方程组得$$\boldsymbol y=k(-5,1)^\mathrm{ T} ,k\in\mathbb{R}.$$
好了,现在回到我们的主题:线性空间。先下定义:
>[!info] 定义3 $\qquad$线性空间
@ -88,14 +88,21 @@ $$称矩阵 $\boldsymbol{K}$ 为基 $T_1$ 到基 $T_2$ 的**过渡矩阵**.由
上面第三个例子不要求大家掌握,但前两个还是得清楚的,这是书上明确给了的例子。
>[!example] 例题3
>证明多项式空间是线性空间。
>[!note] 证明:
>任取多项式 $f=a_nx^n+\cdots+a_1x+a_0\in V$. 加法和数乘封闭性,加法交换律、结合律,数乘结合律和分配律显然成立. 考虑 $o=0$ ,有 $f+o=o+f=f$,故 $o$ 为零元;取 $g=(-a_n)x^n+\cdots+(-a_1)x+(-a_0)\in V$, 有 $f+g=o$, 故存在负元;显然 $1\in\mathbb{R}$ 为数乘单位元。故多项式空间是线性空间。
>[!example] 例题3.5
>设$V$是定义于区间$[a,b]$上取正值的所有函数的集合,我们定义$$f\oplus g=f\times g,\lambda \odot f=f^\lambda\qquad(f,g\in V,\lambda\in\mathbb{R}).$$证明:在上述运算下,$V$是实数域$\mathbb{R}$上的线性空间.
>[!note] ** 证明:**
>加法$\oplus$交换律、结合律显然成立.
>取常值映射$\text{c}:[a,b]\rightarrow\mathbb{R}^+,x\mapsto 1$,有 $\forall f\in V,(f\oplus\text{c})(x)=f(x)\times\text c(x)=f(x)\times1=f(x),$ 故映射 $\text{c}$ 为零元.
>对任意$f\in V$,取映射$\displaystyle g\in V:[a,b]\rightarrow\mathbb{R}^+,x\mapsto\frac{1}{f(x)}$,则 $(f\oplus g)(x)=f(x)\times g(x)=1=\text{c}(x)$,故$g$为$f$的负元. 显然负元唯一.
>取常值映射$\text{c}:[a,b]\rightarrow\mathbb{R}^+,\text{c}(x)= 1$,有 $\forall f\in V,(f\oplus\text{c})(x)=f(x)\times\text c(x)=f(x)\times1=f(x),$ 故映射 $\text{c}$ 为零元.
>对任意$f\in V$,取映射$\displaystyle g\in V:[a,b]\rightarrow\mathbb{R}^+,g(x)= \frac{1}{f(x)}$,则 $(f\oplus g)(x)=f(x)\times g(x)=1=\text{c}(x)$,故$g$为$f$的负元. 显然负元唯一.
> 取$\lambda=1$,显然$1\odot f=f^1=f$,故存在数乘单位元.
$V$显然对上述加法和乘法封闭. 故在上述运算下,$V$是实数域$\mathbb{R}$上的线性空间.
> 任取 $\displaystyle f,g\in V,x\in[a,b],\lambda\in\mathbb{R}$,则 $(f\oplus g)(x)=f(x)\cdot g(x)>0,\lambda\odot f(x)=(f(x))^\lambda>0,$ 故 $(f\oplus g),(\lambda\odot f)\in V$,即 $V$ 对上述加法和数乘封闭.
> 故在上述运算下,$V$是实数域$\mathbb{R}$上的线性空间.
$V$ 中的向量之间具有内在联系,例如任意的向量都可以由一组基线性表示,不同基之间也具有基变换的计算公式等。向量之间的联系可以用线性变换来描述,线性变换是线性空间 $V$ 到自身的一种特定映射。
用一个矩阵左乘一个向量,总能变成另一个向量。例如,用矩阵
@ -110,7 +117,7 @@ $$
则称 $T$ 为 $U$ 到 $V$ 的**线性映射**。
特别地,若 $T$ 是线性空间 $V$ 到 $V$ 的一个线性映射,则称 $T$ 是 $V$ 上的一个**线性变换**。
> ** 注**:可加性和齐次性可以合并为 $T(k\boldsymbol{\alpha}+l\boldsymbol{\beta})=kT(\boldsymbol{\alpha})+lT(\boldsymbol{\beta})$,其中 $k,l \in \mathbb{R}$。
> ** 注**:可加性和齐次性可以合并为 $T(k\boldsymbol{\alpha}+l\boldsymbol{\beta})=kT(\boldsymbol{\alpha})+lT(\boldsymbol{\beta})$,其中 $k,l \in \mathbb{R}$. 证明 $T$ 是线性变换就等价于证明 $T(k\boldsymbol{\alpha}+l\boldsymbol{\beta})=kT(\boldsymbol{\alpha})+lT(\boldsymbol{\beta})$.
>[!info] ** 定理**
>设 $V$ 是线性空间,$T$ 是 $V$ 上的线性变换,则有:
@ -191,7 +198,8 @@ $$
由 $\left[\boldsymbol{\beta}_1\;\boldsymbol{\beta}_2\;\dots\;\boldsymbol{\beta}_n\right]=\left[\boldsymbol{\alpha}_1\;\boldsymbol{\alpha}_2\;\dots\;\boldsymbol{\alpha}_n\right]C$,且 $$
\left[T(\boldsymbol{\alpha}_1)\;T(\boldsymbol{\alpha}_2)\;\dots\;T(\boldsymbol{\alpha}_n)\right]=\left[\boldsymbol{\alpha}_1\;\boldsymbol{\alpha}_2\;\dots\;\boldsymbol{\alpha}_n\right]A,$$ $$
\left[T(\boldsymbol{\beta}_1)\;T(\boldsymbol{\beta}_2)\;\dots\;T(\boldsymbol{\beta}_n)\right]=\left[\boldsymbol{\beta}_1\;\boldsymbol{\beta}_2\;\dots\;\boldsymbol{\beta}_n\right]B.$$
计算得:$$
由 $\boldsymbol \beta_i=c_{1i}\boldsymbol\alpha_1+\cdots+c_{ni}\boldsymbol\alpha_n$ 及线性变换的定义可知$$T(\boldsymbol\beta_i)=c_{1i}T(\boldsymbol\alpha_1)+\cdots+c_{ni}T(\boldsymbol\alpha_n)=[T(\boldsymbol\alpha_1)\ \cdots T(\boldsymbol\alpha_n)]\begin{bmatrix}c_{1i}\\\vdots\\c_{ni}\end{bmatrix},$$
从而:$$
\begin{aligned}
\left[T(\boldsymbol{\beta}_1)\;T(\boldsymbol{\beta}_2)\;\dots\;T(\boldsymbol{\beta}_n)\right]& =\left[T(\boldsymbol{\alpha}_1)\;T(\boldsymbol{\alpha}_2)\;\dots\;T(\boldsymbol{\alpha}_n)\right]C \\
& =\left[\boldsymbol{\alpha}_1\;\boldsymbol{\alpha}_2\;\dots\;\boldsymbol{\alpha}_n\right]AC \\
@ -232,8 +240,8 @@ A=
T\begin{bmatrix}x\\y\\z\end{bmatrix}=
\begin{bmatrix}x+y\\y-z\\z-x\end{bmatrix}.$$
设 $\mathbb{R}^3$ 的两组基 $$
\boldsymbol{e}_1=(1,0,0)^T,\;\boldsymbol{e}_2=(0,1,0)^T,\;\boldsymbol{e}_3=(0,0,1)^T;$$$$
\boldsymbol{v}_1=(1,-1,1)^T,\;\boldsymbol{v}_2=(2,1,1)^T,\;\boldsymbol{v}_3=(-1,3,1)^T.$$
\boldsymbol{e}_1=(1,0,0)^\mathrm{ T} ,\;\boldsymbol{e}_2=(0,1,0)^\mathrm{ T} ,\;\boldsymbol{e}_3=(0,0,1)^\mathrm{ T} ;$$$$
\boldsymbol{v}_1=(1,-1,1)^\mathrm{ T} ,\;\boldsymbol{v}_2=(2,1,1)^\mathrm{ T} ,\;\boldsymbol{v}_3=(-1,3,1)^\mathrm{ T} .$$
分别求 $T$ 在基 $\boldsymbol{e}_1,\boldsymbol{e}_2,\boldsymbol{e}_3$ 和基 $\boldsymbol{v}_1,\boldsymbol{v}_2,\boldsymbol{v}_3$ 下的矩阵表示。
>[!note] ** 解析**:
@ -295,17 +303,17 @@ B&=
>3. 已知 $\mathbb{R}^3$ 中线性变换 $T$ 在基 $\boldsymbol{\alpha}_1,\boldsymbol{\alpha}_2,\boldsymbol{\alpha}_3$ 下的矩阵为 $$
A = \begin{bmatrix} 1& 2& -1\\ -1& 1& 3\\ 1& 1& 1 \end{bmatrix},$$
求 $T$ 在基 $\boldsymbol{\alpha}_3,\boldsymbol{\alpha}_2,\boldsymbol{\alpha}_1$ 下的矩阵。
>4. 已知 $\boldsymbol{\alpha}_1=(1,1,1)^T,\;\boldsymbol{\alpha}_2=(1,1,0)^T,\;\boldsymbol{\alpha}_3=(1,0,0)^T$ 为 $\mathbb{R}^3$ 的一组基,$T$ 为 $\mathbb{R}^3$ 上的线性变换,且 $$
T(\boldsymbol{\alpha}_1)=(1,2,3)^T,\; T(\boldsymbol{\alpha}_2)=(0,1,2)^T,\; T(\boldsymbol{\alpha}_3)=(0,0,1)^T,$$
>4. 已知 $\boldsymbol{\alpha}_1=(1,1,1)^\mathrm{ T} ,\;\boldsymbol{\alpha}_2=(1,1,0)^\mathrm{ T} ,\;\boldsymbol{\alpha}_3=(1,0,0)^\mathrm{ T} $ 为 $\mathbb{R}^3$ 的一组基,$T$ 为 $\mathbb{R}^3$ 上的线性变换,且 $$
T(\boldsymbol{\alpha}_1)=(1,2,3)^\mathrm{ T} ,\; T(\boldsymbol{\alpha}_2)=(0,1,2)^\mathrm{ T} ,\; T(\boldsymbol{\alpha}_3)=(0,0,1)^\mathrm{ T} ,$$
求 $T$ 在基 $\boldsymbol{\alpha}_1 , \boldsymbol{\alpha}_2 , \boldsymbol{\alpha}_3$ 下的矩阵。
>[!note] 习题解答
>1 . 取基向量 $e_1 = x^2 e^x$, $e_2 = x e^x$, $e_3 = e^x$。计算导函数:
>5 . 取基向量 $e_1 = x^2 e^x$, $e_2 = x e^x$, $e_3 = e^x$。计算导函数:
> - $T(e_1) = \frac{d}{dx}(x^2 e^x) = (x^2 + 2x)e^x = 1 \cdot e_1 + 2 \cdot e_2 + 0 \cdot e_3$,
> - $T(e_2) = \frac{d}{dx}(x e^x) = (x+1)e^x = 0 \cdot e_1 + 1 \cdot e_2 + 1 \cdot e_3$,
> - $T(e_3) = \frac{d}{dx}(e^x) = e^x = 0 \cdot e_1 + 0 \cdot e_2 + 1 \cdot e_3$。
> 故 $T$ 在基下的矩阵为 $\begin{bmatrix}1& 0& 0\\2& 1& 0\\0& 1& 1\end{bmatrix}.$
>2 . 验证 $T$ 是 $V$ 到 $V$ 的线性变换:对任意 $A=\begin{bmatrix}x_1& x_2\\x_2& x_3\end{bmatrix}\in V$, $$
>6 . 验证 $T$ 是 $V$ 到 $V$ 的线性变换:对任意 $A=\begin{bmatrix}x_1& x_2\\x_2& x_3\end{bmatrix}\in V$, $$
T(A)=\begin{bmatrix}1& 0\\1& 1\end{bmatrix}A\begin{bmatrix}1& 1\\0& 1\end{bmatrix}
= \begin{bmatrix}x_1 & x_1+x_2 \\ x_1+x_2 & x_1+2x_2+x_3\end{bmatrix} \in V.$$
>计算基的像:
@ -324,7 +332,7 @@ $T$ 在基 $\mathcal{C}$ 下的矩阵 $B = P^{-1}AP = PAP$。计算:$$AP = \be
A = P^{-1}B = \begin{bmatrix}0& 0& 1\\0& 1& -1\\1& -1& 0\end{bmatrix}
\begin{bmatrix}1& 0& 0\\2& 1& 0\\3& 2& 1\end{bmatrix}
= \begin{bmatrix}3& 2& 1\\-1& -1& -1\\-1& -1& 0\end{bmatrix}.$$
验证:$T(\boldsymbol{\alpha}_1) = P \cdot (3,-1,-1)^T = (1,2,3)^T$,正确。
验证:$T(\boldsymbol{\alpha}_1) = P \cdot (3,-1,-1)^\mathrm{ T} = (1,2,3)^\mathrm{ T} $,正确。
故所求矩阵为 ${\begin{bmatrix}3& 2& 1\\-1& -1& -1\\-1& -1& 0\end{bmatrix}}.$
# Section 2 相似矩阵与对角化
@ -401,40 +409,21 @@ $$P=\begin{bmatrix}\boldsymbol\xi_1&\boldsymbol\xi_2&\cdots&\boldsymbol\xi_n\end
设 $E$ 为 $3$ 阶单位矩阵,$\alpha$ 为一个 $3$ 维单位列向量,则矩阵 $E-\alpha\alpha^\text{T}$ 的全部 $3$ 个特征值为\_\_\_\_\_\_
>[!note] 解析
>设 $B=\alpha\alpha^T$,该矩阵为**秩 $1$ 矩阵**(因 $\alpha$ 是单位列向量,$\alpha^T\alpha=1$) .
>秩 $1$ 矩阵的特征值性质:非零特征值为矩阵的迹 $\text{tr}(B)=\alpha^T\alpha=1$,其余 $n-1=2$ 个特征值为 $0$(秩 $1$ 矩阵的非零特征值个数等于秩).
>设 $B=\alpha\alpha^\mathrm{ T} $,该矩阵为**秩 $1$ 矩阵**(因 $\alpha$ 是单位列向量,$\alpha^\mathrm{ T} \alpha=1$) .
>秩 $1$ 矩阵的特征值性质:非零特征值为矩阵的迹 $\text{tr}(B)=\alpha^\mathrm{ T} \alpha=1$,其余 $n-1=2$ 个特征值为 $0$(秩 $1$ 矩阵的非零特征值个数等于秩).
>若 $B\boldsymbol{x}=\lambda\boldsymbol{x}$( $\boldsymbol{x}$为特征向量),则 $(E-B)\boldsymbol{x}=(1-\lambda)\boldsymbol{x}$,即$E-B$ 的特征值为 $1-\lambda$.
>代入 $B$ 的特征值 $\lambda=1,0,0$,得 $E-B$ 的特征值为 $1-1=0$, $1-0=1$, $1-0=1$,即 $1,1,0$. (最后这里也包含了接下来会用到的针对“有理函数”设问)
>[!example] 例题10
>已知 $n(n\geq2)$维列向量 $\alpha,\beta$ 满足 $\beta^T\alpha=-3$,则方阵 $(\beta\alpha^T)^2$ 的非零特征值为$\underline{\qquad}$.
>已知 $n(n\geq2)$维列向量 $\alpha,\beta$ 满足 $\beta^\mathrm{ T} \alpha=-3$,则方阵 $(\beta\alpha^\mathrm{ T} )^2$ 的非零特征值为$\underline{\qquad}$.
>[!note] 解析
>设 $A=\beta\alpha^T$(秩 1 矩阵),计算 $A^2$:
>$A^2=(\beta\alpha^T)(\beta\alpha^T)=\beta(\alpha^T\beta)\alpha^T=(\alpha^T\beta)A$
>注意:$\alpha^T\beta=(\beta^T\alpha)^T$(矩阵转置性质),而 $\beta^T\alpha=-3$(数,转置等于自身),故 $\alpha^T\beta=-3$,因此 $A^2=-3A$。
>设 $A=\beta\alpha^\mathrm{ T} $(秩 1 矩阵),计算 $A^2$:
>$A^2=(\beta\alpha^\mathrm{ T} )(\beta\alpha^\mathrm{ T} )=\beta(\alpha^\mathrm{ T} \beta)\alpha^\mathrm{ T} =(\alpha^\mathrm{ T} \beta)A$
>注意:$\alpha^\mathrm{ T} \beta=(\beta^\mathrm{ T} \alpha)^\mathrm{ T} $(矩阵转置性质),而 $\beta^\mathrm{ T} \alpha=-3$(数,转置等于自身),故 $\alpha^\mathrm{ T} \beta=-3$,因此 $A^2=-3A$。
>由上面的性质,我们知道$A$的特征值只有可能是$0$或$-3$,又$A$不可能只有$0$一种特征值,故$A$的非零特征值只能为$-3$,从而$A^2$的非零特征值为$9$.
>[!example] 例题11
>设 $\boldsymbol{\beta}_1, \boldsymbol{\beta}_2, \dots, \boldsymbol{\beta}_m$ 均为实数域上的 n 维列向量,其中 m < n ,证明 $ \boldsymbol { \beta } _1 , \boldsymbol { \beta } _2 , \dots , \boldsymbol { \beta } _m $ 线性无关的充要条件$$ \begin { vmatrix }
\boldsymbol{\beta}_1^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_1 & \boldsymbol{\beta}_1^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_2 & \dots & \boldsymbol{\beta}_1^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_m \\
\boldsymbol{\beta}_2^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_1 & \boldsymbol{\beta}_2^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_2 & \dots & \boldsymbol{\beta}_2^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_m \\
\vdots & \vdots & & \vdots \\
\boldsymbol{\beta}_m^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_1 & \boldsymbol{\beta}_m^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_2 & \dots & \boldsymbol{\beta}_m^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_m
\end{vmatrix}
\neq 0.$$
>[!note] ** 证明:**
设矩阵$B=\begin{bmatrix}\boldsymbol{\beta}_1\ \boldsymbol{\beta}_2\cdots\ \boldsymbol{\beta}_m\end{bmatrix}$,则$$B^TB=\begin{bmatrix}\boldsymbol{\beta}_1^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_1 & \boldsymbol{\beta}_1^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_2 & \dots & \boldsymbol{\beta}_1^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_m \\
\boldsymbol{\beta}_2^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_1 & \boldsymbol{\beta}_2^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_2 & \dots & \boldsymbol{\beta}_2^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_m \\
\vdots & \vdots & & \vdots \\
\boldsymbol{\beta}_m^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_1 & \boldsymbol{\beta}_m^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_2 & \dots & \boldsymbol{\beta}_m^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_m\end{bmatrix}.$$考虑线性方程组$B^TB\boldsymbol{x}=\boldsymbol{0}$和$B\boldsymbol{x}=\boldsymbol{0}$.下证这两个线性方程组同解.
( i) 若$B\boldsymbol{y}=\boldsymbol{0}$,则$B^TB\boldsymbol{y}=B^T\boldsymbol{0}=\boldsymbol{0}$,故$N(B)\subseteq N(B^TB)$;
( ii) 若$B^TB\boldsymbol{y}=\boldsymbol{0}$,两边左乘$\boldsymbol{y}^T$得$\boldsymbol y^TB^TB\boldsymbol y=(B\boldsymbol y)^TB\boldsymbol y=< B \boldsymbol y , B \boldsymbol y > =0$,故$B\boldsymbol y=\boldsymbol0$,从而$N(B^TB)\subseteq N(B)$.
综上,$N(B^TB)=N(B)$,即线性方程组$B^TB\boldsymbol{x}=\boldsymbol{0}$和$B\boldsymbol{x}=\boldsymbol{0}$同解.
而$|B^TB|\neq0\Leftrightarrow$方程$B^TB\boldsymbol x=\boldsymbol 0$有唯一零解$\Leftrightarrow B\boldsymbol x=\boldsymbol 0$有唯一零解$\Leftrightarrow \boldsymbol{\beta}_1, \boldsymbol{\beta}_2, \dots, \boldsymbol{\beta}_m$ 线性无关.证毕.
##### 2. 针对“有理函数”设问
>[!example] 例题12
>[!example] 例题11
>已知 $4$ 阶矩阵 $A$ 与 $B$ 相似,$A$ 的全部特征值为 $1,2,3,4$,则行列式 $|B^{-1}-E|$ 为$\underline{\qquad}$.
>[!note] 解析
@ -442,14 +431,14 @@ $$P=\begin{bmatrix}\boldsymbol\xi_1&\boldsymbol\xi_2&\cdots&\boldsymbol\xi_n\end
>根据这一条性质,我们求得矩阵 $B^{-1}-E$ 的所有特征值,进而求得行列式.
>$f(x)=\frac{1}{x}-1$,则 $B^{-1}-E$ 的特征值为 $0,-\frac12, -\frac23,-\frac34$,相乘结果为 $0$,故答案为 $0$.
>[!example] 例题13
>[!example] 例题12
>设 $\boldsymbol{A}=\begin{bmatrix}-1 & 2 & 2 \\ 2& -1& -2\\2& -2& -1\end{bmatrix}$,$\boldsymbol E$ 是3阶单位矩阵, 则矩阵 $\boldsymbol{E}+2\boldsymbol{A}-\boldsymbol{A}^2$ 全部特征值之和是____
>[!note] 解析
>易知 $\boldsymbol A$ 的特征值为 $\lambda =1,1,-5$ ,令 $f(x)=-x^2+2x+1$,
>$f(\boldsymbol A)$ 的特征值 $\lambda'=f(\lambda)=(1+2\lambda-\lambda^2)=2,2,-34$,则答案为 $2+2-34=-30$
>[!example] ( [[线代2022秋A|2022]]) 例题14
>[!example] ( [[线代2022秋A|2022]]) 例题13
已知 $n$ 阶方阵$\boldsymbol{A}$与$\boldsymbol{B}$相似,$\boldsymbol{C}$与$\boldsymbol{D}$相似,则下列命题中正确的是【】
A. $\boldsymbol{A}+\boldsymbol{C}$与$\boldsymbol{B}+\boldsymbol{D}$相似.
B. $\boldsymbol{AC}$与$\boldsymbol{BD}$相似.
@ -463,7 +452,7 @@ D. $\boldsymbol{A}^\text{T}+\boldsymbol{A}$与$\boldsymbol{B}^\text{T}+\boldsymb
>转置不能作为有理式的一部分!
##### 3. 针对“本质”设问
相似大题在设问时,往往回归“特征值”“相似”的本源,用特征多项式求解特征值,并应用特征值的性质; 小题偶有考察相关基本性质的题.
>[!example] 例题15
>[!example] 例题14
>$n$ 阶方阵 $\boldsymbol A$ 有 $n$ 个不同的特征值是 $\boldsymbol A$ 与对角阵相似的 $\qquad\qquad\qquad$【$\qquad$】
>A.充分必要条件$\qquad\qquad\qquad\qquad\qquad$B.充分不必要条件
>C.必要不充分条件$\qquad\qquad\qquad\qquad\quad$D.既不充分也不必要条件
@ -483,7 +472,7 @@ D. $\boldsymbol{A}^\text{T}+\boldsymbol{A}$与$\boldsymbol{B}^\text{T}+\boldsymb
所以,“有 $n$ 个不同特征值”不是必要条件。
综上,$n$ 阶方阵 $A$ 有 $n$ 个不同特征值是其可对角化的**充分不必要条件**。
>[!example] ( [[线代2023秋A|2023]]) 例题16
>[!example] ( [[线代2023秋A|2023]]) 例题15
>设矩阵 $A=\begin{bmatrix}3& 1& 2\\0& a& 0\\2& b& 3\end{bmatrix}$ 仅有两个相异特征值,且 $A$ 相似于对角矩阵,求 $a,b$, 并求可逆矩阵 $P$,使得$P^{-1}AP$ 为对角矩阵.
>[!note] 解析
@ -492,25 +481,75 @@ D. $\boldsymbol{A}^\text{T}+\boldsymbol{A}$与$\boldsymbol{B}^\text{T}+\boldsymb
> $A$ 仅有两个相异特征值,说明 $a=5$ 或 $a=1$.
> 如果 $a=5$:特征值 $5$ 的代数重数为 $2$;因为 $A$ 能相似对角化,所以相应的几何重数也为 $2$.
> $(5E-A)\boldsymbol x=\boldsymbol 0$,即$\begin{bmatrix}2& -1& -2\\0& 0& 0\\-2& -b& 2\end{bmatrix}\boldsymbol x=\boldsymbol 0$,由 $\text{rank}(5E-A)=1$ 得 $b=-1$;对应的特征向量为$(1,2,0)^\mathrm{T},(1,0,1)^\mathrm{T}$;
> 而 $(E-A)\boldsymbol x=\boldsymbol 0$,即$\begin{bmatrix}-2& -1& -2\\0& 4& 0\\-2& b& -2\end{bmatrix}\boldsymbol x=\boldsymbol 0$,对应的特征向量是 $(-1,0,1)^\mathrm{T}$;
> 而 $(E-A)\boldsymbol x=\boldsymbol 0$,即$\begin{bmatrix}-2& -1& -2\\0& - 4& 0\\-2& - b& -2\end{bmatrix}\boldsymbol x=\boldsymbol 0$,对应的特征向量是 $(-1,0,1)^\mathrm{T}$;
> 因此,$P=\begin{bmatrix}1& 1& -1\\2& 0& 0\\0& 1& 1\end{bmatrix}$.
> 如果 $a=1$:特征值 $1$ 的代数重数为 $2$;因为 $A$ 能相似对角化,所以相应的几何重数也为 $2$.
> $(E-A)\boldsymbol x=\boldsymbol 0$,即$\begin{bmatrix}-2& -1& -2\\0& 0& 0\\-2& -b& -2\end{bmatrix}\boldsymbol x=\boldsymbol 0$,由 $\text{rank}(E-A)=1$ 得 $b=1$,对应的特征向量为$(1,-2,0)^\mathrm{T},(1,0,-1)^\mathrm{T}$;
> 而 $(5E-A)\boldsymbol x=\boldsymbol 0$,即$\begin{bmatrix}- 2& -1& -2\\0& 4& 0\\-2& b& - 2\end{bmatrix}\boldsymbol x=\boldsymbol 0$,对应的特征向量是 $(1,0,1)^\mathrm{T}$;
> 而 $(5E-A)\boldsymbol x=\boldsymbol 0$,即$\begin{bmatrix}2& -1& -2\\0& 4& 0\\-2& - b& 2\end{bmatrix}\boldsymbol x=\boldsymbol 0$,对应的特征向量是 $(1,0,1)^\mathrm{T}$;
> 因此,$P=\begin{bmatrix}1& 1& 1\\-2& 0& 0\\0& -1& 1\end{bmatrix}$.
>[!example] 例题17
>[!example] 例题16
>设 $n$ 阶方阵 $A$ 满足 $A^2 - 3A + 2E = O$ ,证明 $A$ 可相似对角化。
>[!note] 解析
>$(A - 2E)(A - E) = 0$,容易得出 $A$ 的特征值只能是 $1$ 或者 $2$ 。
>$\therefore \text{rank}(A - 2E) + \text{rank}(A - E) \leq n$
>$\text{rank}((A - E) - (A - 2E)) = n \leq \text{rank}(A - E)$
>设 $A\boldsymbol x=\lambda \boldsymbol x$,
>$(A - 2E)(A - E) = 0\Rightarrow (\lambda-2)(\lambda-1)\boldsymbol x=0$,则 $A$ 的特征值只能是 $1$ 或者 $2$ 。
>$\text{rank}(A - 2E) + \text{rank}(A - E) \leq n$
>$\text{rank}((A - E) - (A - 2E)) = n \leq \text{rank}(A - E)+\text{rank}(A-2E)$
>$\therefore \text{rank}(A - 2E) + \text{rank}(A - E) = n$
>$\therefore \text{dim}N(A-2E)+\text{dim}N( A - E) = n$
>即特征值 $2$ 和特征值 $1$ 的几何重数之和为 $n$(或者一个不是特征值而另一个几何重数是 $n$),而代数重数不小于几何重数,所以两个特征值的几何重数与代数重数只能相等,否则两个特征值的代数重数之和就会大于 $n$ ,这是不可能的。于是 $A$ 可相似对角化。
>[!example] 例题17
>设 $\boldsymbol A$ 为 $n$ 阶方阵,证明 $\boldsymbol A^2=\boldsymbol A$ 的充分必要条件是 $\text{rank}\boldsymbol A+\text{rank}(\boldsymbol A-\boldsymbol E)=n$.
>[!note] 证明:
>必要性:若 $\boldsymbol A^2=\boldsymbol A$,则 $\boldsymbol A^2-\boldsymbol A=\boldsymbol A(\boldsymbol A-\boldsymbol E)=\boldsymbol O$, 由秩的不等式知 $\text{rank}(\boldsymbol A)+\text{rank}(\boldsymbol A-\boldsymbol E)\le n$, 又有 $\text{rank}(\boldsymbol A)+\text{rank}(\boldsymbol A-\boldsymbol E)\ge\text{rank}(\boldsymbol A-(\boldsymbol A-\boldsymbol E))=n$, 故 $\text{rank}(\boldsymbol A)+\text{rank}(\boldsymbol A-\boldsymbol E)=n.$
>充分性:考虑 $\boldsymbol A=E$ 和 $\boldsymbol A=\boldsymbol O$ 的情况,显然成立
>若 $\text{rank}\boldsymbol A+\text{rank}(\boldsymbol A-\boldsymbol E)=n$,设 $\text{rank}\boldsymbol A=r(0< r < n ), \text { rank }( \boldsymbol A- \boldsymbol E )= n-r .$
>考虑齐次线性方程组 $\boldsymbol A \boldsymbol x=\boldsymbol 0$ 和 $(\boldsymbol A-\boldsymbol E)\boldsymbol x=\boldsymbol 0$, 则前一方程组解空间的维数是 $n-r$, 后一方程组解空间的维数是 $r$, 故 $0$ 和 $1$ 是矩阵 $\boldsymbol A$ 的特征值,且几何重数分别为 $r$ 和 $n-r$,从而代数重数也必须分别是 $r$ 和 $n-r$, 否则会导致代数重数之和大于 $n$. 所以 $\boldsymbol A$ 的特征值只能是 $0$ 或 $1$,于是存在可逆矩阵 $\boldsymbol P$,使得 $\boldsymbol P^{-1}\boldsymbol A\boldsymbol P=\begin{bmatrix}\boldsymbol E_r& \\ & \boldsymbol O_{n-r}\end{bmatrix}$.于是 $$\begin{aligned}\boldsymbol P^{-1}\boldsymbol A^2\boldsymbol P=(\boldsymbol P^{-1}\boldsymbol A\boldsymbol P)^2=& \left(\begin{bmatrix}\boldsymbol E_r& \\ & \boldsymbol O_{n-r}\end{bmatrix}\right)^2=\begin{bmatrix}\boldsymbol E_r& \\ & \boldsymbol O_{n-r}\end{bmatrix}=\boldsymbol P^{-1}\boldsymbol A\boldsymbol P\\& \implies \boldsymbol A^2=\boldsymbol A\end{aligned}.$$
##### 4. 矩阵转置自乘及相关的同解问题
>[!hint] 相关知识点
>$\mathrm{rank}(A^\mathrm T A)=\mathrm{rank}A$ , $A^\mathrm T Ax=\boldsymbol0$ 与 $Ax=\boldsymbol0$ 同解. ( 证明方法可参考例题18)
>利用这个关键点可以巧妙求解矩阵转置自乘的同解问题.
>[!example] 例题18
>设 $A$ 是 $m\times n$ 实矩阵, $\beta \neq 0$ 是 $m$ 维实列向量,证明:
> (1) $\mathrm{rank}A=\mathrm{rank}(A^\mathrm{T}A)$ .
> (2) 线性方程组 $A^\mathrm{T}Ax = A^\mathrm{T}\beta$ 有解.
>[!note] 解析
>(1)
> 对于方程组$Ax=0$ (a)和 $A^\mathrm{T}Ax=0$ (b), b的解空间一定包含a的解空间;
>而方程b两边同时乘以$x^\mathrm{T}$,得 $x^\mathrm{T}A^\mathrm{T}Ax=0$ ,即 $(x^\mathrm{T}A^\mathrm{T})(Ax)=0 \to Ax=0$,
>所以a的解空间包含b的解空间,
>所以a,b同解, 所以$\mathrm{rank}A=\mathrm{rank}{A^\mathrm{T}A}$
>(2)
>$A^\mathrm{T}Ax=A^\mathrm{T}\beta \iff \mathrm{rank}(A^\mathrm{T}A)=\mathrm{rank}(\begin{bmatrix}A^\mathrm{T}A& A^\mathrm{T}\beta\end{bmatrix})$
>而由(1)的结论得等式左边 $\mathrm{rank}(A^\mathrm{T}A)=\mathrm{rank}A$;
>等式右边 $\mathrm{rank}(\begin{bmatrix}A^\mathrm{T}A& A^\mathrm{T}\beta\end{bmatrix})\ge \mathrm{rank}A^\mathrm{T}A=\mathrm{rank}A$
>又$\mathrm{rank}(A^\mathrm{T}\begin{bmatrix}A& \beta\end{bmatrix})\le \min{(\mathrm{rank}A^\mathrm{T},\ \mathrm{rank}\begin{bmatrix}A& \beta\end{bmatrix})}=\mathrm{rank}A$
>所以$\mathrm{rank}(\begin{bmatrix}A^\mathrm{T}A& A^\mathrm{T}\beta\end{bmatrix})=\mathrm{rank}A$
>故 $\mathrm{rank}(A^\mathrm{T}A)=\mathrm{rank}(\begin{bmatrix}A^\mathrm{T}A& A^\mathrm{T}\beta\end{bmatrix})$ 得证.
>[!example] 例题19
>设 $\boldsymbol{\beta}_1, \boldsymbol{\beta}_2, \dots, \boldsymbol{\beta}_m$ 均为实数域上的 n 维列向量,其中 m < n ,证明 $ \boldsymbol { \beta } _1 , \boldsymbol { \beta } _2 , \dots , \boldsymbol { \beta } _m $ 线性无关的充要条件$$ \begin { vmatrix }
\boldsymbol{\beta}_1^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_1 & \boldsymbol{\beta}_1^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_2 & \dots & \boldsymbol{\beta}_1^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_m \\
\boldsymbol{\beta}_2^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_1 & \boldsymbol{\beta}_2^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_2 & \dots & \boldsymbol{\beta}_2^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_m \\
\vdots & \vdots & & \vdots \\
\boldsymbol{\beta}_m^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_1 & \boldsymbol{\beta}_m^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_2 & \dots & \boldsymbol{\beta}_m^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_m
\end{vmatrix}
\neq 0$$
>[!note] ** 证明:**
设矩阵$B=\begin{bmatrix}\boldsymbol{\beta}_1\ \boldsymbol{\beta}_2\cdots\ \boldsymbol{\beta}_m\end{bmatrix}$,则$$B^\mathrm TB=\begin{bmatrix}\boldsymbol{\beta}_1^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_1 & \boldsymbol{\beta}_1^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_2 & \dots & \boldsymbol{\beta}_1^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_m \\
\boldsymbol{\beta}_2^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_1 & \boldsymbol{\beta}_2^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_2 & \dots & \boldsymbol{\beta}_2^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_m \\
\vdots & \vdots & & \vdots \\
\boldsymbol{\beta}_m^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_1 & \boldsymbol{\beta}_m^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_2 & \dots & \boldsymbol{\beta}_m^\mathrm{T}\boldsymbol{\beta}_m\end{bmatrix}.$$考虑线性方程组$B^\mathrm{T}B\boldsymbol{x}=\boldsymbol{0}$和$B\boldsymbol{x}=\boldsymbol{0}$.下证这两个线性方程组同解.
( i) 若$B\boldsymbol{y}=\boldsymbol{0}$,则$B^\mathrm{T}B\boldsymbol{y}=B^\mathrm{T}\boldsymbol{0}=\boldsymbol{0}$,故$N(B)\subseteq N(B^\mathrm{T}B)$;
( ii) 若$B^\mathrm{T}B\boldsymbol{y}=\boldsymbol{0}$,两边左乘$\boldsymbol{y}^\mathrm{T}$得$\boldsymbol y^\mathrm{T}B^\mathrm{T}B\boldsymbol y=(B\boldsymbol y)^\mathrm{T}B\boldsymbol y=\langle B\boldsymbol y,B \boldsymbol y\rangle=0$,故$B\boldsymbol y=\boldsymbol0$,从而$N(B^\mathrm{T}B)\subseteq N(B)$.
综上,$N(B^\mathrm{T}B)=N(B)$,即线性方程组$B^\mathrm{T}B\boldsymbol{x}=\boldsymbol{0}$和$B\boldsymbol{x}=\boldsymbol{0}$同解.
而 $|B^\mathrm{T}B|\neq0\Leftrightarrow$方程$B^\mathrm{T}B\boldsymbol x=\boldsymbol 0$有唯一零解$\Leftrightarrow B\boldsymbol x=\boldsymbol 0$有唯一零解$\Leftrightarrow \boldsymbol{\beta}_1, \boldsymbol{\beta}_2, \dots, \boldsymbol{\beta}_m$ 线性无关.证毕.
# Trivia
### 证明方阵可交换
#### ** 通用解题框架**: $AB = kA + lB$ 型等式证明 $AB=BA$
@ -529,27 +568,59 @@ $AB - kA - lB + klE = BA - lB - kA + klE$
两边消去相同项$-kA - lB + klE$ ,直接得到:
$AB = BA$
>[!example] 例题18
>[!example] 例题20
>设 $A, B$ 是 3 阶矩阵,$AB = 2A - B$,如果 $\lambda_1, \lambda_2, \lambda_3$ 是 $A$ 的 3 个不同特征值。证明:
(1) $AB = BA$;
(2) 存在可逆矩阵 $P$,使得 $P^{-1}AP$ 与 $P^{-1}BP$ 均为对角矩阵。
>[!note] ** 证明:**
>(1)
> $\because AB = 2A - B$
> $\therefore (A + E)(B - 2E) = -2E$
> $\therefore ( B - 2E)(A + E) = (A + E)(B - 2E)$
> $\therefore AB = BA$
>(2)
> 设 $P^{-1}AP = \Lambda_1$, $\Lambda_1$ 为对角矩阵
> 则 $P^{-1}ABP = P^{-1}BAP$
> $\therefore P^{-1}APP^{-1}BP = P^{-1}BPP^{-1}AP$
> 设 $P^{-1}BP = \Lambda_2$
> $\therefore \Lambda_1\Lambda_2 = \Lambda_2\Lambda_1$
> 与对角矩阵可交换的矩阵必为对角矩阵
> 证毕
>**(1)**
>$\because AB = 2A - B$
>$\therefore (A + E)(B - 2E) = -2E$
>$\therefore ( B - 2E)(A + E) = (A + E)(B - 2E)$
>$\therefore AB = BA$
>
>**(2)**
>设 $P^{-1}AP = \Lambda_1$, $\Lambda_1$ 为对角矩阵,且其对角元素互不相同。
>则 $P^{-1}ABP = P^{-1}BAP$
>$\therefore P^{-1}APP^{-1}BP = P^{-1}BPP^{-1}AP$
>设 $P^{-1}BP = \Lambda_2$,则 $\Lambda_1\Lambda_2 = \Lambda_2\Lambda_1$。
>
>**定理**:设 $D = \operatorname{diag}(\lambda_1, \lambda_2, \dots, \lambda_n)$ 是一个 $n \times n$ 对角矩阵,且其对角元素两两互不相同(即当 $i \neq j$ 时,$\lambda_i \neq \lambda_j$)。若矩阵 $A$ 与 $D$ 可交换,即 $AD = DA$,则 $A$ 必为对角矩阵。
>
>**证明**:
>记 $A = (a_{ij})$ 为 $n \times n$ 矩阵,并记 $D$ 的对角元素为 $\lambda_1, \lambda_2, \dots, \lambda_n$。计算矩阵乘积 $AD$ 与 $DA$:
>
>1. 对于 $AD$ 的 $(i,j)$ 元素,由矩阵乘法规则,它是 $A$ 的第 $i$ 行与 $D$ 的第 $j$ 列对应元素的乘积之和。由于 $D$ 是对角矩阵,其第 $j$ 列只有第 $j$ 个元素非零,且等于 $\lambda_j$,其余元素均为零。因此:
>$$
>(AD)_{ij} = a_{i1} \cdot 0 + a_{i2} \cdot 0 + \dots + a_{ij} \cdot \lambda_j + \dots + a_{in} \cdot 0 = a_{ij} \lambda_j.
>$$
>
>2. 对于 $DA$ 的 $(i,j)$ 元素,它是 $D$ 的第 $i$ 行与 $A$ 的第 $j$ 列对应元素的乘积之和。由于 $D$ 的第 $i$ 行只有第 $i$ 个元素非零,且等于 $\lambda_i$,其余元素均为零。因此:
>$$
>(DA)_{ij} = 0 \cdot a_{1j} + 0 \cdot a_{2j} + \dots + \lambda_i \cdot a_{ij} + \dots + 0 \cdot a_{nj} = \lambda_i a_{ij}.
>$$
>
>由条件 $AD = DA$,对应元素相等,所以对于任意 $i,j$,有:
>$$
>a_{ij} \lambda_j = \lambda_i a_{ij}.
>$$
>移项得:
>$$
>a_{ij} (\lambda_j - \lambda_i) = 0.
>$$
>
>当 $i \neq j$ 时,由已知 $\lambda_i \neq \lambda_j$,所以 $\lambda_j - \lambda_i \neq 0$,因此必须满足 $a_{ij} = 0$。
>当 $i = j$ 时,等式自然成立,对 $a_{ii}$ 没有限制。
>
>这表明 $A$ 的所有非对角元素(即 $i \neq j$ 时的 $a_{ij}$)都为零,因此 $A$ 是一个对角矩阵。∎
>
>由上述定理,因为 $\Lambda_1$ 的对角元素互不相同,且 $\Lambda_1\Lambda_2 = \Lambda_2\Lambda_1$,所以 $\Lambda_2$ 也是对角矩阵。
>因此,$B = P \Lambda_2 P^{-1}$ 可对角化,且 $A$ 和 $B$ 可同时对角化。
>
>**证毕**
>[!example] 例题19
>[!example] 例题2 1
设 $n$ 阶方阵 $A, B$ 满足 $AB = A + B$。
( 1) 证明 $A - E$ 可逆;
( 2) 证明 $AB = BA$;